Srpska pravoslavna crkva danas, 22. avgusta, proslavlja Svetog apostola Matiju, jednog od Dvanaestorice Hristovih apostola koji je na to mesto izabran nakon što je Juda Iskariotski napustio apostolski krug.
Sveti Matija je, prema crkvenom predanju, rođen u Vitlejemu i poticao je iz Judinog plemena. Učio se u Jerusalimu kod Svetog Simeona Bogoprimca. Kada je Hristos počeo da propoveda, Matija je postao jedan od Njegovih učenika i sledio Ga, slušajući Njegove besede i gledajući Njegova dela.
U početku je bio među Sedamdesetoricom manjih učenika, a nakon Hristovog Vaskrsenja i Vaznesenja našao se među dvojicom kandidata za mesto koje je ostalo upražnjeno posle Judine smrti.
O njegovom izboru svedoče Dela apostolska. Apostoli su predložili Matiju i Josifa, zvanog Varsava, pomolili se, a potom izvukli kocku. Kocka je pala na Matiju i on je pribrojan jedanaestorici apostola. Tako je čovek koji nije bio među prvobitno izabranom Dvanaestoricom postao njihov dvanaesti član.
Posle Silaska Svetog Duha na apostole u Jerusalimu, Matija je, kao i ostali apostoli, krenuo da propoveda Jevanđelje. Prema crkvenom predanju, najpre je propovedao u Judeji, a potom u Etiopiji, gde je pretrpeo velike muke zbog vere u Hrista. Pojedina predanja njegovo misionarsko delovanje povezuju i sa Makedonijom.
Na kraju se vratio u Judeju. Tamo je, prema žitiju, izveden pred prvosveštenika Anana, pred kojim je neustrašivo svedočio o Hristu. Osuđen je na smrt i, prema predanju, ubijen kamenovanjem, nakon čega mu je sekirom odsečena glava.
Njegov lik, kao jednog od Hristovih apostola, pripada i velikom ikonografskom ciklusu Silaska Svetog Duha na apostole, jednoj od najznačajnijih scena novozavetnog živopisa.
Jedna od takvih predstava nalazi se i u manastiru Visoki Dečani. Silazak Svetog Duha na apostole naslikan je na južnom luku ispod kupole dečanske crkve u XIV veku. Freska prikazuje Pedesetnicu, trenutak kada su apostoli, prema Novom zavetu, primili Svetog Duha i započeli svoje poslanje.
Upravo je to i trenutak u kojem Matija već pripada Dvanaestorici. Njegov izbor posle Jude nije bio samo popunjavanje upražnjenog mesta, već je njime, prema svedočenju Dela apostolskih, obnovljen broj Dvanaestorice koji će primiti Svetog Duha i nastaviti Hristovu misiju.
Zato je Matijina priča donekle neobična u odnosu na ostale apostole. Njegovo ime nije vezano za poziv koji mu je Hristos uputio prilikom izbora prvih apostola, već za jedan drugi izbor – onaj koji su, posle Vaskrsenja, učinili sami apostoli.
Od učenika koji je pratio Hrista postao je jedan od Dvanaestorice, a crkveno predanje ga je zapamtilo kao apostola koji je svoje svedočanstvo završio mučeničkom smrću.
