Današnji praznik posvećen je predanju o čudesnom javljanju Bogorodice u Carigradu 911. godine, a na KiM proslavlja se kao hramovna slava Pećke Patrijaršije i manastira Sokolica.
Pokrov Presvete Bogorodice, koji se obeležava 14. oktobra, posvećen je predanju o čudesnom javljanju Bogorodice u Carigradu u 10. veku. Praznik simbolizuje zaštitu, utehu i molitveno zastupništvo, dok su se u narodnoj tradiciji uz ovaj dan razvili običaji i verovanja povezani sa ženama, majčinstvom i porodičnim blagostanjem.
Prema crkvenom predanju, događaj koji se vezuje za nastanak praznika odigrao se 911. godine, tokom vladavine vizantijskog cara Lava Mudrog, u crkvi Presvete Bogorodice Vlaherne u Carigradu, gde je služeno svenoćno bdenje.
Tokom molitve, Sveti Andrej Jurodivi i njegov učenik Epifanije, prema predanju, ugledali su Presvetu Bogorodicu iznad okupljenih vernika, okruženu apostolima, svetiteljima i mučenicima. U rukama je držala omofor, odnosno pokrov, koji je raširila nad narodom, simbolično ga uzimajući pod svoju zaštitu.
Ovaj događaj postao je osnova praznika kojim se ističu vera u Bogorodičinu zaštitu i njeno molitveno zastupništvo za ljude. Pokrov, kao simbol zaklona i sigurnosti, u hrišćanskoj tradiciji predstavlja utehu i nadu u teškim vremenima.
Prema istorijskim podacima o razvoju praznika, Pokrov je posebno poštovan u ruskoj pravoslavnoj tradiciji, odakle se, zahvaljujući bogoslužbenim knjigama koje su stizale među pravoslavne Srbe, šire prihvatao i u srpskoj crkvenoj tradiciji krajem 17. i početkom 18. veka. U grčkoj pravoslavnoj tradiciji ovaj praznik nema isto mesto u kalendaru.
Praznik se na Kosovu i Metohiji obeležava kao hramovna slava Pećke Patrijaršije i manastira Sokolica, u blizini Zvečana. Prema ranijim izveštajima medija, tim povodom u ovim svetinjama služe se liturgije kojima prisustvuju vernici iz različitih krajeva.
Pokrov je posebno poštovan u ruskoj pravoslavnoj tradiciji, dok se u srpskom narodu uz ovaj dan vezuju različiti običaji i verovanja.
Narodni običaji i verovanja
U srpskom narodu Pokrov je poznat i kao Pokrovice, a često se naziva i ženskim praznikom. Narodna tradicija povezuje ga sa molitvama za zdravlje, potomstvo, sreću u braku i mir u porodici. Posebno su mu se posvećivale žene koje su se molile za zdravlje dece i blagostanje domaćinstva, kao i devojke koje su želele da zasnuju porodicu.
Prema običajima zabeleženim u pojedinim krajevima, žene na ovaj dan izbegavaju teške fizičke poslove, pranje veša, predenje i radove na njivi, posvećujući više vremena molitvi i porodici. U nekim sredinama postojao je običaj darivanja crkve platnom, peškirom ili maramom, što se simbolično povezivalo sa predavanjem doma i ukućana pod Bogorodičinu zaštitu.
Za ovaj praznik vezuje se i verovanje da iskrena molitva za zdravlje, porodičnu slogu i dobrobit bližnjih ima posebno značenje. Ipak, reč je o narodnim običajima i verovanjima koji se razlikuju od kraja do
kraja.
