Kosovski ustavni sud odlučio je danas da do 30. januara produži meru privremenog obustavljanja sprovođenja odluke kosovske vlade od 28. avgusta 2024. godine kojom je prisvojila zemljište u vlasništvu Opštine Gračanica za izgradnju Centra za decu i starije osobe sa autizmom, Daunovim sindromom i invaliditetom.
Opština Gračanica u oktobru 2024. godine podnela je tužbu protiv kosovske vlade Osnovnom sudu u Prištini tražeći poništenje odluke kosovske vlade kojom je zemljište površine preko 13 hektara proglašeno imovinom od javnog značaja i dodeljeno na korišćenje dobrotvornom udruženju „Balkanska siročad“.
Na toj parceli planirana je izgradnja Centra za decu i starije osobe sa autizmom, Daunovim sindromom i invaliditetom.
Lokalna uprava tvrdila je da vlada na ovaj način prisvaja deo opštinskog zemljišta i to uz potpuni izostanak konsultacija sa ovom lokalnom samoupravom. Istovremeno, iz Opštine su istakli da odluka kao takva šteti interesima opštine i građana.
Dan nakon podnošenja tužbe, opštinski odbornici su na vanrednoj sednici jasno izrazili protivljenje donošenju odluke bez saglasnosti lokalne zajednice.
Opština se zahtevom potom, 2. aprila ove godine, obratila Ustavnom sudu, od kog je zatražila ocenu ustavnosti odluke vlade o „o proglašenju od javnog interesa izgradnju rezidencijalnog centra za autizam, Daunov sindrom i invaliditet za decu, odrasle i stare“, uz tvrdnje da ono nije u saglasnosti sa tri člana Ustava.
Kako je naveo Ustavni sud, Opština je u zahtevu argumentovala da je kosovska vlada niti resorno ministarsvo nije obavestilo niti se sa njom konsultovalo tokom pripreme projekta za izgradnju stambenog centra koji bi se realizovao na teritoriji Opštine.
„To posledično proizvodi posledice po Opštinu Gračanica, a to je povezano sa namerom Vlade da ukloni delove katastarskih jedinica na značajnom području koje su svojina Opštine; Kao rezultat nedostatka obaveštenja i konsultacija, Opština ne zna detalje o načinu i kriterijumima prema kojima je odlučeno i iz kog razloga je izabrana da izgradi stambenu zgradu za Dobrotvornu organizaciju „Balkanska siročad“; Vlada nije poštovala zakonske odredbe Zakona br. 08/L-125 o javnoj svojini, na koji se pozvala prilikom donošenja sporne odluke; postupila je u suprotnosti sa odredbama Zakona br. 03/L-040 o lokalnoj samoupravi, ograničavajući Opštinu Gračanica u vršenju izvornih nadležnosti; Zakon br. 03/L-040 o lokalnoj samoupravi spada u ustavnu kategoriju zakona od vitalnog interesa i kao takav se ne može zaobići niti smanjiti nadležnost lokalne samouprave; Odluka Vlade direktno krši interese Opštine Gračanica kao jedinice lokalne samouprave u pogledu planiranih investicija i projekata, a sve sa ciljem ostvarivanja dodatnih prihoda za povećanje budžeta“, navodilo se u zahtevu Opštine Gračanica.
Tog istog dana, na spomenutoj parceli svečano je položen kamen temeljac za izgradnju ovog centra kom je prisustvovao predsednik Udruženja „Balkanska siročad“ Haljilj Kastrati (Halil Kastrati), najavljujući tada moderan kompleks za poboljšanje života ljudi sa posebnim potrebama, koji će tu imati posebnu negu i različite mogućnosti.
Događaju je tada prisustvovao i bivši predsednik Skupštine Kosova, Gljauk Konjufca, predsednik Islamske zajednice Kosova, Naim Trnava i bivši predsednik Kosova, Bedžet Pacoli, delom i finansijer celog projekta.
Ipak, par meseci kasnije, u avgustu, Ustavni sud je, na osnovu zahteva Opštine Gračanica, odlučio da stopira odluku kosovske vlade o dodeli zemljišta za ovaj centar.
Kako su tada naveli, tom merom Ustavni sud štiti interese Opštine Gračanica.
A kako je ovaj predmet još uvek u procesu razmatranja, Ustavni sud odlučio je danas da je produži.
Odluka kosovske vlade o ovom zemljišta tako će biti zaustavljena još na tri meseca, do 30. januara.
„Sud odlučuje I. DA PRODUŽI privremenu meru usvojenu 31. jula 2025. godine, odnosno da produži suspenziju izvršenja odluke [br. 05/218] usvojene od strane Vlade
Republike Kosovo 28. avgusta 2024. godine; Produženje privremene mere će trajati do 30. januara 2026. godine“, navodi se u današnjoj odluci suda.
