Predsednik opštine Gračanica Novak Živić najoštrije je osudio odluku kosovskog ministra administracije i lokalne samouprave Eljberta Krasnićija da se, uz asistenciju policije, uklone zastave Republike Srbije sa javnih površina u ovoj opštini, ocenjujući je kao „protivustavan i jednostran akt“ centralnih vlasti.
U saopštenju opštine navodi se da su zastave deo „nacionalnog i državnog identiteta srpskog naroda“, te da je pravo na njihovo isticanje garantovano zakonima i Ustavom Kosova, posebno u sredinama sa srpskom većinom i u vreme praznika.
„Ovakav jednostrani i protivustavni akt predstavlja samovolju centralnih vlasti u Prištini, kojom se još jednom pokazuje netrpeljivost prema srpskoj zajednici“, poručuju iz opštine.
„Demonstracija sile pred Vaskrs“
Živić je u izjavi za opštinsku informativnu službu ocenio da uklanjanje zastava predstavlja „demonstraciju sile“ i pokušaj da se Srbima uskrati pravo da praznik obeleže „u miru i bez straha i neizvesnosti“.
„Pozivamo međunarodnu zajednicu da zaustavi ovakve jednostrane akte Prištine, da ih privoli na poštovanje zakonskih i ustavnih obaveza i snagom svog autoriteta očuva mir i poštovanje međunarodnog prava i Evropske konvencije o ljudskim pravima i slobodama“, rekao je Živić.
On je ujedno pozvao građane da ostanu smireni i „ne nasedaju na sve učestalije provokacije“, najavljujući da će opština preduzeti pravne korake kako bi zaštitila prava srpske zajednice.
Od postavljanja do uklanjanja zastava u istom danu
Zastave Republike Srbije postavljene su jutros širom opštine Gračanica, uoči Vaskrsa, na inicijativu predsednika opštine, uz obrazloženje da su prethodne bile oštećene i pohabane.
Međutim, tokom večeri, radnici privatne firme počeli su da ih uklanjaju, uz prisustvo Kosovske policije, a prema navodima Živića – po nalogu ministra Eljberta Krasnićija.
„Moja inicijativa je bila da se zamene zastave… Večeras mi je komandir rekao da je skidanje zastava tražio ministar Eljbert Krasnići, a radnike obezbeđuje Kosovska policija iz Prištine“, izjavio je ranije Živić za Radio Kim.
Osudila i Srpska lista
Reakcija opštine dolazi nakon što je i Srpska lista osudila uklanjanje zastava, ocenjujući ga kao „direktno kršenje osnovnih ljudskih prava“ i „institucionalnu diskriminaciju“.
Ustav Kosova, član 59, predviđa pravo zajednica da koriste i ističu svoje simbole. Ipak, praksa u vezi sa isticanjem srpskih zastava i ranije je bila predmet sporova – uključujući i odluke sudova, kao i policijske intervencije tokom obeležavanja Vidovdana.
Najnoviji slučaj u Gračanici dogodio se tokom obeležavanja Dana Ustava Kosova, dodatno produbljujući političke i pravne tenzije u vezi sa pravom na javno isticanje nacionalnih simbola u sredinama sa srpskom većinom.
