Osnovni sud u Prištini – Odeljenje za upravne sporove poništio je odluku Opštine Gračanica kojom je bilo dozvoljeno isticanje srpske zastave povodom Vidovdana 2024. godine.
Sud je ocenio da je opština prekoračila svoja ovlašćenja i postupila suprotno zakonima Kosova.
Opština Gračanica je prošle godine donela odluku kojom dozvoljava isticanje srpske zastave 28. juna na Vidovdan, a koji, kako se navodi u odluci suda, nije određen kao zvanični praznik na Kosovu.
Ministarstvo za administraciju lokalne samouprave (MAPL) je 10. juna prošle godine primilo akt na ocenu zakonitosti od Skupštine opštine Gračanica.
MAPL je dopisom od 12.06.2024. godine prosledilo akt Ministarstvu unutrašnjih poslova (MUP) na ocenu zakonitosti.
“Ministarstvo unutrašnjih poslova je rešenjem broj protokola 950 od 14.06.2021. godine konstatovalo da 28. jun (Vidovdan) nije utvrđen kao zvanični praznik ili memorijalni dan u Republici Kosovo, dovodeći u pitanje zakonitost ove opštinske odluke” – navodi se u odluci suda.
MUP je nakon ocene akta 24.06.2024. godine uputio odgovor opštini i MAPL-u, a Skupština opštine Gračanica nije ponovo razmatrala odluku i nije postupila prema zahtevu MUP-a – dodaje se.
U odluci suda se takodje precizira da Zakon o zvaničnim praznicima predviđa da samo vlada uz saglasnost predsednika može utvrditi memorijalne ili zvanične dane u saradnji sa srpskom zajednicom, a da opštine nemaju tu nadležnost.
“Dakle, Opština je prekoračila svoju nadležnost, jer je ovlastila isticanje zastave druge države bez odobrenja centralnih organa, što je protivno ustavnom jedinstvu države. Sud navodi da takva odluka može dovesti do tenzija i ugroziti javni red i međuetničku koheziju” – navodi se u odluci suda.
Takođe je konstatovano da takvo ponašanje može biti simbolički destabilizujuće i ugroziti osećaj jednakosti među zajednicama, kao i autoritet državnih institucija.
“Dozvoljavanje upotrebe zastave druge države na javnim prostorima bez zakonskog odobrenja, čak i na jedan jedini dan, može imati simbolički destabilizujući efekat, negativno utičući na osećaj međunacionalne ravnopravnosti i na autoritet države Kosovo”.
Sud je zaključio da nijedan privremeni akt administrativnog tela, ma bio dani ili trajao kraće, ne može biti opravdan ako je suprotan ustavnom i zakonodavnom okviru, te suprotno odlukama centralnih organa, kao što je MUP Kosova.
“Sud aktom želi ne samo uspostaviti zakonitost u ovom slučaju, već i postaviti standard za buduće delovanje drugih opština, naglašavajući da opštine ne smeju samostalno legalizovati isticanje zastava drugih država bez saglasnosti centralnih institucija.”
