Više srpskih nevladinih organizacija pozvalo je nadležne institucije, obrazovne i kulturne ustanove, kao i međunarodne aktere koji prate stanje ljudskih prava, verskih sloboda i zaštite kulturne baštine na Kosovu, da utvrde sve okolnosti vezane za nedavnu posetu učenika Tehničke škole u Peći Peškoj partrijašiji, te promociju istorijskog revizionizma od strane Muzeja u Peći.
Trinaest srpskih nevladinih organizacija je izrazilo zabrinutost povodom događaja u Pećkoj patrijaršiji 30. marta, tokom posete koju je realizovao Muzej u Peći sa učenicima Tehničke škole „Rifat Gjota“ iz Peći.
Kako naglašavaju, prema dostupnoj objavi i snimcima na Fejsbuku, “tokom posete predstavnik muzeja je unutar manastirskog kompleksa iznosio sporne i istorijski neutemeljene tvrdnje o identitetu ovog zaštićenog verskog i kulturnog dobra, uključujući njegovo predstavljanje kao „albanske patrijaršije“ i tvrdnje o navodnoj „sistematskoj transformaciji“ ranijih crkava u srpske pravoslavne hramove. Zabeleženi su i primeri neprimerenog ponašanja pojedinih posetilaca, uključujući isticanje nacionalnih simbola unutar manastirskog prostora”.
Potpisnici ovog saopštenja naglašavaju da iznošenje istorijski spornih i etnički obojenih interpretacija deci, i to u sakralnom prostoru žive bogomolje, predstavlja grubo nepoštovanje verskog objekta i njegove namene, kao i odstupanje od osnovnih standarda odgovornog obrazovanja, profesionalne etike i poštovanja slobode veroispovesti.
“Pećka patrijaršija je zaštićeno versko i kulturno dobro i spomenik na listi Svetske kulturne baštine UNESCO, kao i jedan od najvažnijih verskih objekata Srpske pravoslavne crkve sa jasno utvrđenim istorijskim, pravnim i međunarodnim statusom. Svaki pokušaj njene politizacije, proizvoljne reinterpretacije ili etničkog prisvajanja predstavlja udar na dostojanstvo Srpske pravoslavne crkve, na pravo na mirno uživanje verske i kulturne baštine I na napore ka izgradnji međuetničkog poverenja”, naglašavaju predstavnici organizacija.
Ovaj slučaj, dodaju, ne deluje kao izolovan incident, već kao deo šireg obrasca spornih tumačenja, provokacija i pokušaja promene karaktera i identiteta nasleđa Srpske pravoslavne crkve na Kosovu, što, kako kažu, posebno zabrinjava.
“Takve pojave dodatno opterećuju ionako osetljive međuetničke odnose, produbljuju nepoverenje i otežavaju izgradnju društvene klime zasnovane na uzajamnom poštovanju, ravnopravnosti i vladavini prava. Zaštićeni verski lokaliteti moraju ostati prostori poštovanja, stručne odgovornosti i mirnog suživota, a ne mesta za širenje istorijski kontroverznih, etnički obojenih i potencijalno politički zapaljivih poruka”, naglašavaju u zajedničkom saopštenju za medije.
Potpisnici:
Institut za teritorijalni ekonomski razvoj – InTER, Zubin Potok
Centar za zastupanje demokratske kulture – ACDC, Severna Mitrovica
Centar za mir i toleranciju – CPT, Priština
Udruženje poslovnih žena “Avenija”, Laplje selo
Centar za afirmativne drištvene akcije – CASA, Severna Mitrovica
Forum za razvoj i multietnicku saradnju – FDMC, Gračanica
Institut za javna istraživanja – IJI, Gračanica
Humani centar Mitrovica – HCM, Severna Mitrovica
Nova drištvena inicijativa – NSI, Severna Mitrovica
Centar za socijalne inicijative – CSI
Komunikacija za razvoj društva – CSD, Gračanica
NVO Aktiv, Severna Mitrovica
Gračanica online, Gračanica
